Του Σάλαχ Μούσα
Η ισραηλινή εξόντωση συνεχίζεται, με άλλες πλέον μορφές, φτάνοντας στα βαθύτερα στρώματα της γης, της συνείδησης και της μνήμης. Είναι ένας συστηματικός πόλεμος εναντίον των μνημείων, των τοιχογραφιών, των φωτογραφιών των μαρτύρων και των εθνικών συμβόλων στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη.
Από τις αρχές του 2026, και σύμφωνα με στοιχεία της Παλαιστινιακής Επιτροπής για την Αντίσταση στο Τείχος και τους Εποικισμούς, περισσότερα από είκοσι έξι μνημεία, τοιχογραφίες και πλατείες έχουν δεχθεί επιθέσεις, έχουν κατεδαφιστεί ή καταστραφεί από τον ισραηλινό στρατό και τους εποίκους. Πρόκειται για μια εκτεταμένη, συνολική και ανοιχτά διακηρυγμένη εκστρατεία, βασισμένη σε μια «τράπεζα στόχων» που περιλαμβάνει πενήντα μνημεία και μνημειακούς χώρους, σύμφωνα με δηλώσεις της ισραηλινής στρατιωτικής και ασφαλείας. Στόχος της είναι η ίδια η συμβολική παρουσία της παλαιστινιακής μνήμης στον δημόσιο χώρο.
Η σιδερένια ισραηλινή μπουλντόζα πολεμά την πέτρινη μνήμη και δολοφονεί τα ονόματα για δεύτερη φορά, αφού πρώτα δολοφονήθηκαν τα σώματα. Μια θωρακισμένη εισβολή με σκοπό την εξαφάνιση των ιστορικών οροσήμων· μια απόπειρα να διαμορφωθεί το οπτικό τοπίο σύμφωνα με μία και μόνη αφήγηση. Είναι μια εντατική πολιτική διαχείρισης της απουσίας, μια δολοφονία του υλικού μάρτυρα που αποκαλύπτει το έγκλημα και απειλεί τον ισραηλινό μύθο της αποκλειστικής αυθεντικότητας.
Η κυβέρνηση της κατοχής μοιάζει να πιστεύει πως ο μάρτυρας ζει μέσα στο μνημείο που φέρει το όνομά του, πως κάθε νύχτα βγαίνει από την τοιχογραφία για να αντισταθεί στην κατοχή. Και πως η κατεδάφιση του μνημείου σημαίνει την οριστική εξαφάνισή του από τη ζωή, χωρίς να απομείνει κανένα ίχνος για όσους συνεχίζουν να ζουν.
Πιστεύει ότι ο έλεγχος του τόπου και η αναδιαμόρφωσή του μπορούν να επιτευχθούν μόνο με τη διαγραφή όλων των νοημάτων που συνδέουν τον Παλαιστίνιο με τη γη του· με τη φίμωση της φωνής που έρχεται από το παρελθόν και με την παράλυση της ικανότητάς της να μιλά στο παρόν.
Η μπουλντόζα που φοβάται τους νεκρούς και προελαύνει προς το μνημείο ενός μάρτυρα δεν είναι απλώς ένα βαρύ μηχάνημα. Είναι μια ιδέα που προσπαθεί να πείσει την Ιστορία ότι ό,τι δεν βλέπει το μάτι δεν υπάρχει πια. Προχωρά πάνω στις ερπύστριές της, υψώνει τον μεταλλικό της βραχίονα και χτυπά την πέτρα που φέρει το όνομα ενός μάρτυρα. Οι πέτρες σωριάζονται, μα η υπόθεση παραμένει όρθια. Και τότε η τυφλή αυτή μπουλντόζα ανακαλύπτει γιατί οι ισχυροί φοβούνται τόσο πολύ τα ονόματα των νεκρών.
Η ισραηλινή μπουλντόζα ξεσκίζει εικόνες και καταστρέφει μνημεία, ασκώντας μια πολιτιστική και γνωσιακή γενοκτονία. Γιατί η μπουλντόζα είναι ο ίδιος ο ισραηλινός νους που τρομοκρατείται μπροστά στην παλαιστινιακή ιστορία και αφήγηση, στις οποίες τα μνημεία δίνουν ορατή μορφή. Μεταφέρουν τη μνήμη από το αρχείο στην καθημερινή ζωή και στη βούληση για αντίσταση· από την αφηρημένη γνώση στη ζωντανή, απτή εμπειρία που οι άνθρωποι αντικρίζουν στους δρόμους, στις πλατείες και στις εισόδους των πόλεων, των χωριών και των προσφυγικών καταυλισμών.
Είναι ιστορίες και θυσίες που διαφυλάσσονται στη γλώσσα, στο τραγούδι και στα ονόματα που περνούν από γενιά σε γενιά, προστατευμένα από τη λήθη και την εξαφάνιση.
Η σιδερένια μπουλντόζα που καταδιώκει και βομβαρδίζει τα ονόματα των μαρτύρων, χαραγμένα στην πέτρα και στον τοίχο της συλλογικής συνείδησης, έχει μετατραπεί σε μπουλντόζα ακαδημαϊκής και εκπαιδευτικής εξόντωσης. Τη βλέπουμε να σβήνει και να διαγράφει, με τα ατσάλινα και ιδεολογικά της δόντια, τα ονόματα των εθνικών συμβόλων και των ιστορικών τόπων από τα παλαιστινιακά σχολικά βιβλία.
Είναι η εξόντωση μέσω της λήθης. Είναι η καταστροφή της πνευματικής, πολιτιστικής και πολιτισμικής κληρονομιάς, του συλλογικού και ανθρώπινου χρόνου του παλαιστινιακού λαού.
Και η ίδια αυτή μπουλντόζα έγινε ο πύραυλος και η βόμβα που κατέστρεψαν τη Γάζα και την πανάρχαιη κληρονομιά της: μουσεία, πανεπιστήμια, βιβλιοθήκες, εκκλησίες, τζαμιά, ιδρύματα, νεκροταφεία, αρχαιολογικούς χώρους και αρχεία. Έγινε επίσης το όπλο που σκότωσε εκατοντάδες επιστήμονες, συγγραφείς και καλλιτέχνες.
Πρόκειται για την καταστροφή και τη διαγραφή της συλλογικής εθνικής μνήμης, για την αποδόμηση της ίδιας της ταυτότητας.
Όμως η παλαιστινιακή μνήμη είναι μια επίμονη μνήμη, ισχυρότερη από τις μπουλντόζες. Ζει μέσα…
