Η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου υπερψήφισε τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τη διασύνδεση των νησιών με την ηπειρωτική Ελλάδα, παρά τις αντιρρήσεις υπηρεσιών, δήμων, φορέων και χιλιάδων πολιτών. Υποστήριξε ανεδαφικά ότι η διασύνδεση θα αφορά μόνο εισαγωγή και όχι εξαγωγή ενέργειας, κάτι που τεχνικά δεν ισχύει.
Η Κίνηση για Ελεύθερα Βουνά στη Λέσβο τονίζει ότι το έργο παρουσιάζει σοβαρές ελλείψεις και «σαλαμοποίηση», αγνοεί κρίσιμες περιβαλλοντικές επιπτώσεις και απειλεί χερσαία και θαλάσσια οικοσυστήματα (δάση, περιοχές Natura, λιβάδια Ποσειδωνίας), ενώ αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η διασύνδεση δεν εξασφαλίζει ενεργειακή αυτονομία ή φθηνότερο ρεύμα, αλλά ανοίγει τον δρόμο για μαζική εγκατάσταση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ, με αρνητικές συνέπειες για το περιβάλλον και τις τοπικές οικονομίες.
Η Κίνηση καλεί το Περιφερειακό Συμβούλιο να απορρίψει το έργο, να αντιταχθεί στα μεγάλης κλίμακας ενεργειακά έργα και να προωθήσει εναλλακτικές λύσεις μικρής κλίμακας που σέβονται τις τοπικές κοινωνίες και το φυσικό περιβάλλον.
Η Κίνηση για Ελεύθερα Βουνά στη Λέσβο επισημαίνει ότι:
H Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου (με 5 ψήφους κατά), ψήφισε υπέρ της ΜΠΕ (Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων) για τη διασύνδεση των νησιών μας με την ηπειρωτική Ελλάδα, απαιτώντας δε (μάλλον με προσευχές και ευχολόγια) να αποτελεί διασύνδεση μόνο εισαγωγής και όχι εξαγωγής ρεύματος. Ταυτόχρονα, επισήμανε την αντίθεσή της στα φαραωνικά αιολικά έργα που αυτή σκοπεύει να φέρει. Αναγνώρισε δηλαδή τη σχέση της διασύνδεσης με την επέλαση βιομηχανικών ΑΠΕ στα νησιά (εφόσον τη συζήτησε έτσι), και παρόλα αυτά, παίζει με τη νοημοσύνη των κατοίκων των νησιών, ευαγγελιζόμενη πως θα απαιτήσει την εισαγωγή ενέργειας χωρίς την εξαγωγή της.
Μάλλον, τόσο ο πολιτικός μηχανικός περιφερειάρχης, όσο και οι λιγότερο ενδεχομένως καταρτισμένοι περιφερειακοί σύμβουλοι, αγνοούν (με ή χωρίς δόλο) ότι κανέναν έργο διασύνδεσης δε λειτουργεί σε μία κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, αγνοήθηκαν τόσο οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου της διασύνδεσης, όπως γνωμοδότησαν μια σειρά υπηρεσιών, αρμόδιων αρχών και οργανώσεις πολιτών, όσο και οι επιστημονικά και νομικά τεκμηριωμένες αντιρρήσεις χιλιάδων πολιτών αλλά και φορέων στο έργο.
Από μεριάς μας, θα θέλαμε να πιστέψουμε πως με τον ίδιο ζήλο που υπερασπίστηκε το Περιφερειακό Συμβούλιο το έργο της διασύνδεσης, θα υπερασπιστεί τη φύση και τις τοπικές κοινωνίες απέναντι στα έργα βιομηχανικής κλίμακας που ήδη “ξεφυτρώνουν” στα νησιά μας. Αν πάλι βρεθεί να τα επιτρέψει στο όνομα είτε της “εθνικής ασφάλειας” και “ευημερίας” είτε λόγω προειλημμένων αποφάσεων, μετά τη διαδικασία της 17ης Δεκεμβρίου, δε θα μας προκαλέσει καμία έκπληξη.
Εμείς θα είμαστε εκεί, απέναντι σε κάθε ενέργεια που υποθηκεύει το παρόν και το μέλλον μας, το ίδιο το φυσικό περιβάλλον και την αξιοπρέπεια των τοπικών κοινωνιών, απέναντι στην επέλαση του ενεργειακού και κατασκευαστικού λόμπι στους τόπους μας.
Ακολουθεί η τοποθέτησή μας στο Περιφερειακό Συμβούλιο:
ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΒΟΥΝΑ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ ΣΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 17/12/2025
Εκ μέρους των χιλιάδων πολιτών και φορέων που κατέθεσαν τις αντιρρήσεις τους στα πλαίσια της διαβούλευσης του έργου της διασύνδεσης, θέλουμε να επισημάνουμε κάποια πράγματα σχετικά με το υπό συζήτηση έργο, ξεκινώντας από κάποια που επισημάνθηκαν ήδη από αρμόδιες υπηρεσίες και αρχές, απορρίπτοντας το έργο ως έχει:
Περιφερειακή Επιτροπή Χωροταξίας & Περιβάλλοντος (ΠΕΧΩΠ) ΠΕ Λέσβου:
- Αναγνωρίζει κατάτμηση του έργου με ελλειπή στοιχεία για κρίσιμες υποδομές, όπως αυτή της διασύνδεση με τον υφιστάμενο υποσταθμό στην πόλη της Μυτιλήνης, καθώς και τον κίνδυνο πυρκαγιάς και αλλοίωσης του τοπίου που ενέχει η διέλευση δικτύου υψηλής τάσης μέσα από ελαιώνες και πευκοδάση
- Την επίπτωση που θα έχει το έργο σε θαλάσσια και χερσαία οικοσυστήματα, όπως τα λιβάδια Ποσειδωνίας που απαντώνται στις περιοχές προσαιγιάλωσης τόσο στην ευρύτερη περιοχή της Μύρινας όσο και στην είσοδο του Κόλπου Καλλονής, ενώ για την περίπτωση της Μύρινας επισημαίνεται πως η προσαιγιάλωση γίνεται σε περιοχή που έχει υποστεί έντονα πλημμυρικά φαινόμενα στο παρελθόν (Νοέμβριος 2024). Παράλληλα με τη χωροθέτηση θίγονται συγκεκριμένοι στόχοι διατήρησης όπως έχουν τεθεί από το ΦΕΚ 1807/Β’ του 2023
Δ/νση Συντονισμού & Επιθεώρησης Δασών Αιγαίου:
- Επισημαίνεται η διέλευση υπόγειας γραμμής μεταφοράς εντός περιοχών Natura για το νησί της Λέσβου, καθώς και η έλλειψη εναλλακτικής προσαιγιάλωσης πλησίον του υφιστάμενου Υ/Σ στη Λέσβο
- Επισημαίνεται και εδώ ο κίνδυνος πυρκαγιάς στην περίπτωση εναέριας μεταφοράς μέσα από το κεντρικό δάσος της Λέσβου, σύμφωνα με την πρόσφατη θεώρηση – έγκριση μελέτης «Σύνταξη αντιπυρικού σχεδίου για το ν. Λέσβου» που κατατάσσει τον κίνδυνο πυρκαγιάς σε υψηλό για την περιοχή.
Παρόμοια στοιχεία επισημαίνει και η Διεύθυνση Δασών Λέσβου, προσθέτοντας την διαφαινόμενη «σαλαμοποίηση» του έργου (όπως παρόμοιες έχουν απορριφθεί τόσο από το ΣτΕ, όσο και το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης), εφόσον λείπουν οι βασικές υποδομές που εξασφαλίζουν την τροφοδότηση της Λέσβου, όπως περιγράφηκαν και παραπάνω.
Αντίστοιχες επισημάνσεις κάνει και ο Δήμος Δυτικής Λέσβου, τόσο για τη «σαλαμοποίηση» του έργου και την έλλειψη περιγραφής του τρόπου ηλεκτρικής διασύνδεσης και μεταφοράς του δικτύου για τους καταναλωτές της Λέσβου, ενώ επισημαίνει την απουσία διαβούλευσης με τις αρμόδιες αρχές για την αναζήτηση εναλλακτικών σημείων προσαιγιάλωσης.
Ο Δήμος Λήμνου από μεριάς του επισημαίνει, επίσης τον κίνδυνο που τίθενται τα λιβάδια Ποσειδωνίας στη θαλάσσια περιοχή ευθύνης του, καθώς και την πρόδηλη σκοπιμότητα ότι η διασύνδεση και οι υποδομές που προβλέπονται προορίζονται να εξυπηρετήσουν μεταφορά ενέργειας, πολλαπλάσιας εκείνης που σήμερα παράγεται και είναι αναγκαία για την κατανάλωση και άρα συνοδά έργα παραγωγής ενέργειας βιομηχανικής κλίμακας.
Παρότι, επομένως, τόσο η σημερινή εισήγηση όσο και η απόφαση του Δήμου Μυτιλήνης υπερασπίζονται τη σκοπιμότητα του έργου για ενεργειακή ασφάλεια και αυτονομία του δικτύου των νησιών μας, τόσο οι εξαγγελίες του ΑΔΜΗΕ, όσο και η πραγματικότητα έργων διασύνδεσης, όπως αυτή έχει εφαρμοστεί αλλού (π.χ. Κρήτη), μας δείχνει το ακριβώς αντίθετο. Πως η διασύνδεση έρχεται να «επεκτείνει το διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο» και όπου αυτή έχει εφαρμοστεί συνοδεύεται με έργα πολλαπλάσιας παραγωγής ενέργειας σε σχέση με τις τοπικές ανάγκες κατανάλωσης ακόμα και σε περιόδους αιχμής. Ταυτόχρονα, οι μονάδες καύσης παραδοσιακών ορυκτών έχουν παραμείνει ανοιχτές στη λεγόμενη «ψυχρή εφεδρεία» που πρακτικά σημαίνει κανονική λειτουργία και όχι κλείσιμο ή μείωση των χρόνων λειτουργίας τους (βλ. παραδείγματα Αθερινόλακκου και Λινοπεράματος στην Κρήτη). Πρόσθετα, η υπερπαραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ και η αδυναμία απορρόφησης της από το δίκτυο, όχι μόνο δεν έχει μειώσει το ενεργειακό κόστος, αλλά συμβάλλει στην μη απόσβεση των εκατοντάδων επενδύσεων ενέργειας, μικρής και μεγάλης κλίμακας, χωρίς να εξασφαλίζει φθηνότερο ρεύμα για τα νοικοκυριά. Τέλος, έχουμε υπάρξει μάρτυρες της κοινής ομολογίας του ΑΔΜΗΕ, πως με το «άνοιγμα του ενεργειακού χώρου» στα νησιά οι δυνατότητες εγκατάστασης βιομηχανικών έργων ΑΠΕ, όπως χερσαία και θαλάσσια αιολικά, καθώς και φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις μπορεί να αυξηθεί κατακόρυφα. Μας περιγράφηκε δηλαδή, πως με τη διασύνδεση ανοίγει ο χώρος για τέτοιου είδους δραστηριότητες, δραστηριότητες που επιδρούν σε ανεπανόρθωτο βαθμό στον πυρήνα της τοπικής οικονομίας (όπως είναι ο τουρισμός και η κτηνοτροφία) και στα ευαίσθητα και μοναδικά οικοσυστήματα των περιοχών μας.
Για όλους τους παραπάνω λόγους, καλούμε το Περιφερειακό Συμβούλιο να γνωμοδοτήσει αρνητικά στο έργο της διασύνδεσης, απορρίπτοντας το ενδεχόμενο εγκατάστασης βιομηχανικών τύπου ΑΠΕ στο Βορειοανατολικό Αιγαίο, και ενισχύοντας την αναζήτηση εναλλακτικών παραγωγής ενέργειας μικρής κλίμακας (ενταγμένες στον αστικό ιστό). Μόνο έτσι θα δείξει πως λαμβάνει υπόψη τις τοπικές κοινωνίας, τους χιλιάδες πολίτες που συμμετείχαν στην κατάθεση αντιρρήσεων για το έργο, ενισχύοντας την προσπάθεια διαβίωσης του αγροτικού πληθυσμού στον τόπο του, απορρίπτοντας έργα που έρχονται για να προσφέρουν υπερκέρδη σε εταιρείες, παρά να απαντήσουν στις πραγματικές ανάγκες αξιοπρεπούς διαβίωσης των τοπικών κοινωνιών.
ΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΒΟΥΝΑ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ
Σχετικό άρθρο:
Ηλεκτρική διασύνδεση Λέσβου – Λέρου, προπομπός ΒΑΠΕ στο βόρειο Αιγαίο
