Οι φωτιές στη Θεσσαλονίκη δεν είναι «φυσική καταστροφή». Είναι αποτέλεσμα μιας εγκληματικής πολιτικής.
Οι καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν τη Λητή στις 2 Ιουλίου και την περιαστική ζώνη του Ωραιοκάστρου στις 4 Ιουλίου άφησαν πίσω τους καμένη γη, κατεστραμμένες κατοικίες και επιχειρήσεις, ενώ η τραγωδία με την απώλεια ανθρώπινων ζωών υπενθυμίζει με τον πιο οδυνηρό τρόπο ότι οι πυρκαγιές αυτές δεν είναι ένα «φυσικό φαινόμενο» αλλά το αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών.
Οι δύο αυτές πυρκαγιές ανέδειξαν ξανά τις τεράστιες ευθύνες του κράτους και της πολιτικής που αφήνει να συνυπάρχουν, χωρίς ουσιαστικό σχεδιασμό και μέτρα προστασίας, οικισμοί, αγροτικές καλλιέργειες, δασικές εκτάσεις, αποθήκες, βιομηχανικές και βιοτεχνικές εγκαταστάσεις. Η περιαστική ζώνη του Ωραιοκάστρου δημιουργήθηκε χωρίς κανένα χωροταξικό σχεδιασμό, χωρίς ζώνες προστασίας Η άναρχη και ανεξέλεγκτη μικτή χρήση γης, αποτέλεσμα δεκαετιών εξυπηρέτησης επιχειρηματικών συμφερόντων, μετατρέπει κάθε φωτιά σε απειλή πολλαπλών διαστάσεων: για τη ζωή, την περιουσία, το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία. Τα τελευταία χρόνια είναι συνεχείς οι πυρκαγιές σε εργοστάσια ανακύκλωσης στην Ελλάδα, πολλές από αυτές στην ευρύτερη περιοχή της δυτικής Θεσσαλονίκης, χωρίς ποτέ να διερευνηθούν οι αιτίες τους.
Λόγω της φωτιάς στα εργοστάσια του Ωραιοκάστρου, ένα πυκνό νέφος από τις καύσεις κάλυψε μεγάλο μέρος της Θεσσαλονίκης, προκαλώντας έντονη ανησυχία στους κατοίκους για την ποιότητα του αέρα και τις επιπτώσεις στην υγεία τους. Η κυβέρνηση και οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να δημοσιοποιήσουν άμεσα όλα τα στοιχεία των μετρήσεων, να πραγματοποιήσουν συστηματικούς ελέγχους για επικίνδυνους ρύπους και να ενημερώσουν υπεύθυνα τον πληθυσμό για τα αναγκαία μέτρα προστασίας.
Παράλληλα, η υποστελέχωση της Πυροσβεστικής, η υποχρηματοδότηση της πρόληψης, η εγκατάλειψη της δασοπροστασίας, η απουσία ολοκληρωμένου χωροταξικού σχεδιασμού και η εμπορευματοποίηση της γης συνθέτουν το υπόβαθρο πάνω στο οποίο εξελίσσονται κάθε χρόνο τέτοιες καταστροφές.
Δεν αποδεχόμαστε να ζούμε με τον φόβο της επόμενης πυρκαγιάς και του επόμενου τοξικού νέφους. Δεν αποδεχόμαστε η ανθρώπινη ζωή και η υγεία να θυσιάζονται στο όνομα του κόστους και της ανεξέλεγκτης επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Απαιτούμε:
- Άμεση και πλήρη καταγραφή των περιβαλλοντικών και υγειονομικών επιπτώσεων των πυρκαγιών και συνεχή δημοσιοποίηση των μετρήσεων για την ποιότητα του αέρα.
- Πλήρη αποζημίωση όλων των πληγέντων στη Λητή και το Ωραιόκαστρο
- Άμεση ενίσχυση της Πυροσβεστικής και των δασικών υπηρεσιών με μόνιμο προσωπικό, μέσα και χρηματοδότηση.
- Ολοκληρωμένο σχεδιασμό πολιτικής προστασίας και πρόληψης των πυρκαγιών με ευθύνη του δημόσιου τομέα.
- Χωροταξικό σχεδιασμό που θα διαχωρίζει τις επικίνδυνες βιομηχανικές δραστηριότητες από κατοικημένες περιοχές και θα βάζει στο επίκεντρο την προστασία της ανθρώπινης ζωής και του περιβάλλοντος.
- Καμία συγκάλυψη των ευθυνών. Να διερευνηθούν πλήρως οι αιτίες των πυρκαγιών και οι ευθύνες όσων διαμόρφωσαν και συντηρούν αυτό το επικίνδυνο μοντέλο ανάπτυξης.
Η προστασία της ζωής, της υγείας και του φυσικού περιβάλλοντος δεν είναι κόστος. Είναι κοινωνικό δικαίωμα και απαιτεί σύγκρουση με τις πολιτικές που θυσιάζουν τα πάντα στο κέρδος.
ΑΝΤ.ΑΡ.ΣΥ.Α.
Πυρκαγιά στο Ωραιόκαστρο: νέο καμπανάκι για ουσιαστική προστασία της δημόσιας υγείας
Η μεγάλη πυρκαγιά που εκδηλώθηκε το Σαββατοκύριακο (4-5/7) στη βορειοδυτική Θεσσαλονίκη, στην περιοχή του Ωραιοκάστρου και ευρύτερα, δεν κατέστρεψε μόνο δασικές και αγροτικές εκτάσεις, πράγμα από μόνο του τραγικό. Η φωτιά επεκτάθηκε σε οικιστικές περιοχές, σε εγκατάσταση ανακύκλωσης (άλλη μία που παραδίδεται στις φλόγες τα τελευταία χρόνια) και σε μονάδα επεξεργασίας λιπαντικών, με αποτέλεσμα την έκλυση ιδιαίτερα επικίνδυνων ρύπων και τη δημιουργία τοξικού νέφους που κάλυψε μεγάλο μέρος του πολεοδομικού συγκροτήματος.
Η καύση αυτού του μίγματος υλικών απελευθέρωσε ουσίες όπως διοξίνες, φουράνια, βαρέα μέταλλα, πολυαρωματικούς υδρογονάνθρακες, πτητικές οργανικές ενώσεις και αιωρούμενα μικροσωματίδια. Πρόκειται για ρύπους που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές άμεσες επιπτώσεις στο αναπνευστικό και το καρδιαγγειακό σύστημα, ιδιαίτερα σε παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με υποκείμενα νοσήματα, ενώ αρκετοί από αυτούς συνδέονται και με μακροχρόνιους κινδύνους για την υγεία.
Οι ευθύνες δεν σταματούν στην κατάσβεση
Το περιστατικό ανέδειξε με τον πιο δραματικό τρόπο τις διαχρονικές ευθύνες της Πολιτείας και των αρμόδιων φορέων. Η συνύπαρξη δασικών εκτάσεων, κατοικιών, αγροτικών χρήσεων και βιομηχανικών εγκαταστάσεων δημιουργεί συνθήκες υψηλού κινδύνου, τις οποίες η απουσία ουσιαστικού μητροπολιτικού χωροταξικού και περιβαλλοντικού σχεδιασμού αφήνει ανεξέλεγκτες.
Εξίσου προβληματική είναι η διαχείριση τέτοιων περιστατικών μετά την εκδήλωσή τους. Η αποστολή ενός γενικού μηνύματος μέσω του 112 δεν αρκεί όταν υπάρχουν διαθέσιμα επιστημονικά εργαλεία που μπορούν, με βάση τα μετεωρολογικά δεδομένα, να προβλέψουν τη διασπορά του τοξικού νέφους και να επιτρέψουν την έγκαιρη και στοχευμένη ενημέρωση των κατοίκων των περιοχών που κινδυνεύουν περισσότερο.
Η προστασία της υγείας είναι πολιτική επιλογή
Η κλιματική κρίση καθιστά ολοένα συχνότερα τα ακραία φαινόμενα. Το ερώτημα είναι αν οι πόλεις μας θα συνεχίσουν να παραμένουν απροστάτευτες απέναντι σε προβλέψιμους κινδύνους ή αν θα αποκτήσουν τον σχεδιασμό -χωροταξικό, περιβαλλοντικό και πολιτικής προστασίας- που απαιτείται για την προστασία της ζωής και της δημόσιας υγείας.
Η Θεσσαλονίκη χρειάζεται πρόληψη, επιστημονικό σχεδιασμό, διαφάνεια και πολιτικές που θα βάζουν πάνω από τα ιδιωτικά συμφέροντα την ασφάλεια των κατοίκων και το φυσικό περιβάλλον. Αυτές οι επιλογές δεν θα προκύψουν χωρίς κοινωνική διεκδίκηση για ουσιαστικές αλλαγές. Η Πόλη Ανάποδα θα εξακολουθήσει να πιέζει για αυτές τόσο εντός όσο και εκτός του Δημοτικού Συμβουλίου.
Η Πόλη Ανάποδα
